By Miguel Luna 
Maraming tao ang nagsasabing “may hangganan ako”, pero sa totoo lang, ang dala nila ay takot na minana, guilt na natutunan, o palagiang pagbabantay sa sarili.
Kapag nalilito natin ang dalawang ito, nauuwi tayo sa pagiging emosyonal na blokado, nawawala sa koneksyon sa sarili, o namumuhay na may anxiety nang hindi alam ang dahilan.
Ang pagkatutong ihiwalay ang malusog na hangganan at ang hangganang galing sa takot ay isa sa pinakamahalagang susi sa emotional well-being.
🌱 Ano ang malusog na hangganan?
Ang malusog na hangganan ay desisyong nagmumula sa iyo, hindi sa pressure ng iba.
Karaniwan itong ganito ang pakiramdam:
- Nagdudulot ng kapayapaan, hindi guilt.
- Hindi kailangan ng mahahabang paliwanag.
- Pinoprotektahan ang totoong mahalaga: ang katawan mo, oras mo, at emosyonal na enerhiya.
- Kaya mong panindigan nang hindi nagiging defensive.
- Hindi ito nakadepende sa “ano ang sasabihin ng iba.”
Ang malusog na hangganan ay hindi ka nililiit — tinutulungan ka nitong maging buo.
👉 Halimbawa:
“Mas gusto kong dahan-dahan lang dahil mas komportable ako doon.”
Iyan ay isang malusog na hangganan: simple, personal, at malinaw.
⚠️ Ano ang hangganang batay sa takot?
Ang hangganang batay sa takot ay hindi galing sa gusto mo, kundi sa:
- paulit-ulit na babala,
- mga nakakatakot na kwento,
- guilt mula sa pamilya,
- o takot ng ibang tao na naging takot mo na rin.
Karaniwan itong nararamdaman bilang:
- tensyon sa katawan,
- paulit-ulit na “paano kung may mangyaring masama?”
- sobrang pagbabantay sa sarili,
- pagkawala ng koneksyon sa kasalukuyang sandali.
👉 Halimbawa:
“Hindi ko ginagawa ito dahil baka husgahan ako ng iba.”
Hindi iyan hangganan — internal alarm iyan.
🧠 Ang pangunahing tanong para pag-ibahin sila
Tuwing may nararamdaman kang hindi komportable, itanong mo ito sa sarili mo:
Ayaw ko ba talaga ito… o natatakot lang ako?
- Kung iniiwasan mo dahil ayaw mo → malusog na hangganan.
- Kung iniiwasan mo dahil natatakot ka → hangganang batay sa takot.
Hindi ito moral na tanong.
Ito ay emosyonal na tanong.
💬 Paano sila nararamdaman sa katawan
Madalas alam na ng katawan ang sagot bago pa ang isip.
Malusog na hangganan
- Relaxation
- Linaw
- Pakiramdam ng pag-aalaga sa sarili
- Mas kaunting mental control
Hangganang batay sa takot
- Paninigas
- Anxiety
- Paulit-ulit na pag-iisip
- Palaging pangangailangang magkontrol
Kung nawawala ang discomfort kapag bumababa ang takot, malamang hindi iyon hangganan, kundi takot.
❤️ Mga halimbawa sa araw-araw
Relasyon
- Malusog na hangganan:
“Ayokong ipagpatuloy ang relasyong ito dahil hindi na ito tama para sa akin.” - Hangganang batay sa takot:
“Iniiwasan ko ang relasyon dahil natatakot akong masaktan.”
Intimacy
- Malusog na hangganan:
“Hindi ko gusto ito, mas gusto ko ang iba.” - Hangganang batay sa takot:
“Wala akong ginagawa dahil baka magkamali ako.”
Personal na buhay
- Malusog na hangganan:
“Kailangan ko ng oras para sa sarili ko.” - Hangganang batay sa takot:
“Hindi ako lumalabas sa comfort zone ko dahil baka may masamang mangyari.”
🔥 Isang mahalagang detalye: hindi pinapatay ng malusog na hangganan ang pagnanasa
Ang malusog na hangganan ay:
- hindi ka hinihila palabas ng katawan mo,
- hindi ka ginagawang malamig emosyonal,
- hindi ka hinihiwalay sa nararamdaman mo.
Kung ang isang “hangganan” ay nag-iiwan sa’yo na:
- sarado,
- tensyonado,
- palaging alerto,
malamang hindi ka nito pinoprotektahan — pinipigilan ka nito.
🛠️ Paano simulan ang pagpapalit ng takot ng sarili mong hangganan
Hindi ito tungkol sa pagtanggal ng lahat ng hangganan, kundi sa paglalagay ng mga ito sa tamang lugar.
Subukan ito:
- Huwag magdesisyon sa gitna ng matinding emosyon.
- Obserbahan kung nananatili ang discomfort kapag humupa ang takot.
- Tanungin ang sarili: “Sa pakiramdam ko ba, akin pa rin ito bukas?”
- Kung oo → malusog na hangganan.
- Kung nawawala → takot na minana.
✨ Isang gabay na pangungusap
“Pinipili ko ito para sa sarili ko — hindi para umiwas sa parusa o husga.”
Kung hindi akma ang pangungusap na ito, malamang hindi sa iyo ang hangganan.
🌈 Pangwakas
- Hindi lahat ng paghinto ay proteksyon.
- Hindi lahat ng hangganan ay malusog.
- Minsan, ang tinatawag nating “pag-iingat” ay takot lang na nakabalatkayo.
- Ang pagkatutong pag-ibahin sila ay isang malalim na anyo ng self-care.
Ang emotional well-being ay hindi tungkol sa pamumuhay na walang hangganan, kundi sa pamumuhay na may mga hangganang tunay na sa iyo.